Brama Wyżynna: herby nad dawnymi mostami zwodzonymi

Szlak Piastowski, Grunwaldzki, Orlich Gniazd i inne trasy tematyczne.
MonikaNaTrakcie
Posty: 257
Rejestracja: 25 gru 2025, o 22:49

Brama Wyżynna: herby nad dawnymi mostami zwodzonymi

Post autor: MonikaNaTrakcie »

Chciałbym rozszyfrować dekorację Bramy Wyżynnej w Gdańsku. Nad przejściami widać różne herby podtrzymywane przez postacie i zwierzęta. Czy każda grupa odnosi się do innego terytorium? Interesuje mnie też związek tej bogatej fasady z dawnym wjazdem do miasta. Oglądana osobno wygląda bardzo reprezentacyjnie, a przecież znajdowała się w umocnieniach i musiała obsługiwać zwykły ruch przez bramę.
JacekZKompasem
Posty: 293
Rejestracja: 23 paź 2025, o 07:08

Re: Brama Wyżynna: herby nad dawnymi mostami zwodzonymi

Post autor: JacekZKompasem »

Przy herbie Gdańska umieszczono lwy, przy znaku Prus Królewskich jednorożce, natomiast herb Rzeczypospolitej podtrzymują aniołowie. Figury stojące przy tarczy nazywa się trzymaczami. Najłatwiej czytać dekorację grupami: najpierw rozpoznać sam herb, potem towarzyszące mu postacie. Dzięki temu zwierzęta nie tworzą przypadkowej ozdoby całej fasady, lecz należą do konkretnych kompozycji heraldycznych. Układ odnosi się jednocześnie do miasta i szerszych struktur politycznych.
OlaZaMiastem
Posty: 295
Rejestracja: 17 lis 2025, o 20:13

Re: Brama Wyżynna: herby nad dawnymi mostami zwodzonymi

Post autor: OlaZaMiastem »

Na piersi orła znajduje się jeszcze Ciołek, herb rodowy Stanisława Augusta. Ten element dodano później, już za jego panowania. Fasada ma więc również ślad późniejszej zmiany, chociaż podstawowy wystrój kojarzymy z XVI wiekiem. Przy oglądaniu zbliżenia zwróciłbym uwagę właśnie na mniejszą tarczę wewnątrz większej kompozycji. Pozwala dostrzec, że daty dekoracji nie da się sprowadzić do jednego momentu wykonania całej bramy.
DorotaPrzezPolskę
Posty: 127
Rejestracja: 3 maja 2026, o 18:58

Re: Brama Wyżynna: herby nad dawnymi mostami zwodzonymi

Post autor: DorotaPrzezPolskę »

Zostały mi jeszcze trzy otwory na dole. Czy prowadził do nich jeden szeroki most nad fosą, czy każdy miał własny pomost? Środkowy przejazd jest wyraźnie większy od bocznych, więc domyślam się rozdzielenia ruchu. Ciekawi mnie jednak mechanika samego przejścia przez pas umocnień. Dzisiejsze otoczenie utrudnia wyobrażenie sobie, jak docierano do tych portali.
hania_w
Posty: 99
Rejestracja: 9 cze 2026, o 17:17

Re: Brama Wyżynna: herby nad dawnymi mostami zwodzonymi

Post autor: hania_w »

Każdy portal miał osobny zwodzony pomost. Środkowym przejazdem poruszały się pojazdy, a boczne otwory służyły pieszym. W historycznym wyobrażeniu trzeba zatem dodać przed bramą fosę i te trzy niezależne dojścia. Sama fasada nie pokazuje już całej organizacji wjazdu. Rozmiary otworów wynikają z przeznaczenia, a możliwość podnoszenia pomostów należała do funkcjonowania bramy jako części umocnień miasta.
maciek_lesny
Posty: 150
Rejestracja: 8 kwie 2026, o 14:40

Re: Brama Wyżynna: herby nad dawnymi mostami zwodzonymi

Post autor: maciek_lesny »

Brama rozpoczynała reprezentacyjną trasę przez ulicę Długą i Długi Targ ku Zielonej Bramie. Tędy odbywały się uroczyste wjazdy monarchów, co pomaga zrozumieć rozbudowaną oprawę heraldyczną. Przy oglądaniu zwróciłbym więc uwagę również na kierunek, w którym prowadzi przejazd. Dekoracja, ruch przez bramę i dalszy przebieg ulic należały do jednego miejskiego założenia, choć zwykle fotografuje się sam front budowli.
Reklama

Planujesz urlop? Znajdź wakacje z lotem i hotelem

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.
ODPOWIEDZ

Wróć do „Szlaki historyczne i kulturowe”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość