Brama Żuławska: puste nisze i ceglana fasada

Twierdze, schrony, forty i historia obiektów obronnych.
MarekNaSzlaku
Posty: 310
Rejestracja: 28 wrz 2025, o 07:28

Brama Żuławska: puste nisze i ceglana fasada

Post autor: MarekNaSzlaku »

Na Bramie Żuławskiej w Gdańsku są puste nisze. Czy dekoracji nigdy nie ukończono, czy zniknęły stojące w nich figury? Chciałbym zrozumieć cały program fasady, bo zachowane lwy i medaliony sugerują bogatszy wystrój. Interesuje mnie też porównanie z Bramą Nizinną. Obie wiążą się z Janem Strakowskim, ale od zewnątrz działają innym materiałem i kolorem, więc wspólny autor nie oznacza tutaj prostego powtórzenia wcześniejszego rozwiązania.
nina_k7
Posty: 325
Rejestracja: 7 paź 2025, o 11:44

Re: Brama Żuławska: puste nisze i ceglana fasada

Post autor: nina_k7 »

W niszach stały postacie personifikujące Wojnę i Pokój. Puste miejsca są zatem śladem utraconej dekoracji, a nie dowodem niedokończenia fasady. Obok zachowały się medaliony ponad bocznymi portalami oraz płycina z lwami podtrzymującymi herb Gdańska. Te elementy pomagają wyobrazić sobie rozbudowany program, w którym symbole miasta towarzyszyły alegorycznym postaciom. Warto oglądać nisze w relacji do pozostałych części, bo ich rozmieszczenie nadal należy do kompozycji elewacji.
OlaZaMiastem
Posty: 295
Rejestracja: 17 lis 2025, o 20:13

Re: Brama Żuławska: puste nisze i ceglana fasada

Post autor: OlaZaMiastem »

Czy zewnętrzną stronę wykończono podobnie jak Nizinną, a różnica wynika głównie z późniejszych zmian? Przy Żuławskiej mocniej widzę czerwień cegły, przy Nizinnej ciężką kamienną okładzinę. Ciekawi mnie, czy architekt świadomie wybrał inne środki dla bramy od wschodu. Porównanie dwóch budowli mogłoby wtedy pokazać, jak ten sam podstawowy układ przejazdu i przejść pieszych otrzymał zupełnie inny wyraz przez materiał oraz sposób podziału powierzchni.
BartekPodGórę
Posty: 301
Rejestracja: 20 paź 2025, o 15:05

Re: Brama Żuławska: puste nisze i ceglana fasada

Post autor: BartekPodGórę »

Od wschodu w Bramie Żuławskiej zastosowano ceglane lico z jasnymi akcentami kamiennymi. Zamiast masywnych pilastrów znanych z Nizinnej ważny stał się kontrast materiałów i barw. Wszystkie przeloty otrzymały półokrągłe zamknięcia. To świadome odmienne opracowanie zewnętrznej fasady przy podobnej ogólnej funkcji. Porównanie najlepiej zacząć od kształtu otworów, naroży i proporcji pól ceglanych, a dopiero potem przejść do szczegółów rzeźbiarskich oraz dawnych figur w niszach.
elka.geo
Posty: 333
Rejestracja: 8 paź 2025, o 20:26

Re: Brama Żuławska: puste nisze i ceglana fasada

Post autor: elka.geo »

Na późniejszy wygląd wpłynęło także usunięcie otaczających wałów i części samej bramy na przełomie XIX i XX wieku. Dzisiejsze proporcje trzeba więc rozumieć w kontekście tych zmian. Dawniej obiekt tkwił w kurtynie między bastionami, a nie stał w obecnym otoczeniu. Puste nisze i brak umocnień to dwa różne rodzaje utraty: jeden dotyczy programu dekoracji, drugi przestrzennej roli budowli w systemie obronnym wschodniej strony Gdańska.
Reklama

Planujesz urlop? Znajdź wakacje z lotem i hotelem

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.
ODPOWIEDZ

Wróć do „Twierdze, bunkry i fortyfikacje”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość