Czarna: osada rozciągnięta nad potokiem
-
OlaZaMiastem
- Posty: 295
- Rejestracja: 17 lis 2025, o 20:13
Czarna: osada rozciągnięta nad potokiem
Mylą mi się historyczne nazwy Czarna, Czarna Górna i Czarna Dolna. Czy obecne rozróżnienie oznacza dwie wsie powstałe niezależnie, czy późniejszy podział jednej długiej osady? Chciałbym zrozumieć układ zabudowy w dolinie, bo pojedyncza kropka na małej mapie niewiele wyjaśnia. Interesują mnie też dawne przysiółki, zwłaszcza jeżeli ich powstanie miało związek z młynami albo podziałem majątku.
-
zuza_sudety
- Posty: 246
- Rejestracja: 11 sty 2026, o 03:58
Re: Czarna: osada rozciągnięta nad potokiem
W historii punktem wyjścia jest jedna Czarna, rozciągnięta w dolinie potoku Czarnego. Podział administracyjny na część Górną i Dolną datowany jest na 1951 rok. Wcześniej, po wojnie, miejscowość znalazła się po stronie sowieckiej, a do Polski wróciła przy zmianie granicy. Podział nazw nie sięga więc początku osady, tylko należy do znacznie późniejszego rozdziału jej dziejów.
-
KasiaNaWeekend
- Posty: 303
- Rejestracja: 2 lis 2025, o 08:07
Re: Czarna: osada rozciągnięta nad potokiem
Początki wsi prowadzą do 1505 roku. Wtedy Andrzej Wyderka dostał przywilej lokacyjny od Stanisława Kmity, a Czarną zakładano na prawie wołoskim w dobrach sobieńskich. W drugiej połowie XVI wieku w północno-wschodniej części jej gruntów powstała też Biesiadowa, zwana Biesiadą. Pozostała po niej nazwa terenowa Besida. Już te informacje pokazują, że osadnictwo rozwijało się tu etapami.
Re: Czarna: osada rozciągnięta nad potokiem
Z przysiółków szczególnie pasują do twojego pytania Skórka i Kolonia Czarna. Powstały na gruntach rozparcelowanego majątku na początku XX wieku. Skórkę wiązano z młynem przy potoku, natomiast Kolonię Czarną ze stokami Żukowa. To dwa różne położenia w obrębie tego samego dawnego majątku. W opisie pojawia się ponadto przysiółek Charwaty, leżący na grzbiecie przy zachodnim krańcu wsi.
Re: Czarna: osada rozciągnięta nad potokiem
Czyli przy czytaniu o Czarnej trzeba wyobrazić sobie zabudowę ciągnącą się wzdłuż doliny, a nie zwarty środek z kilkoma domami obok. Skórka przy młynie i Kolonia na stokach szczególnie dobrze to pokazują. Zastanawia mnie jeszcze, czy przed wojną zakładów związanych z wodą było więcej. Jeden młyn przy tak rozległej miejscowości wydawałby się dość skromnym zapleczem gospodarczym.
-
AgaPoSzlakach
- Posty: 182
- Rejestracja: 1 kwie 2026, o 12:06
Re: Czarna: osada rozciągnięta nad potokiem
Opis przedwojennej Czarnej wymienia cztery młyny wodne oraz folusz, a ponadto tartak parowy, kopalnię ropy i kilka kuźni. Wieś ciągnęła się wówczas na prawie osiem kilometrów. Były też dwie cerkwie, kaplica rzymskokatolicka i żydowski dom modlitwy. Dolina mieściła zatem rozbudowane życie gospodarcze i religijne. Potok jest dobrym punktem odniesienia, choć nie wszystkie wymienione zakłady korzystały z napędu wodnego.
- Reklama
Planujesz urlop? Znajdź wakacje z lotem i hotelem
Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem.
Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.
Kto jest online
Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość