Czarne Urwisko koło Lutyni i regularne słupy bazaltu

pawel_na_torach · Post autor: **pawel_na_torach** » 17 lut 2026, o 06:38

Na zdjęciach Czarnego Urwiska koło Lutyni najbardziej zastanawiają mnie wysokie, regularne słupy. Wyglądają trochę jak bloki przygotowane do wycięcia z kamieniołomu, tylko ustawione jeden przy drugim na całej ścianie. Czy ludzie nadali im taki kształt podczas wydobycia, czy trafili już na popękaną skałę? Chciałbym wiedzieć, po czym rozpoznać naturalne granice takich kolumn.

zuza_sudety · Post autor: **zuza_sudety** » 17 lut 2026, o 12:36

To naturalne spękania powstałe, kiedy masa wulkaniczna stygła i zmniejszała objętość. Naprężenia rozdzielały ją na słupy, a późniejsza eksploatacja odsłoniła ich układ. Nie wszystkie przekroje są sześciokątami: w opisie Czarnego Urwiska wymieniono także cztery i pięć boków. Regularność jest więc przybliżona. Kamieniarze korzystali z istniejącej budowy skały, lecz nie wykonali całego tego podziału swoimi narzędziami.

WojtekPoDrodze · Post autor: **WojtekPoDrodze** » 18 lut 2026, o 14:00

Obok kształtu słupów warto zwrócić uwagę na zielonkawe skupienia w ciemnym tle. Zawierają oliwin i należą do porwaków, czyli fragmentów innej skały zabranych przez magmę w czasie jej drogi ku powierzchni. Fachowe określenie to ksenolity. Dzięki nim opis tego kamieniołomu dotyczy również materiału pochodzącego z głębi Ziemi, a nie tylko samego pękania zastygającej skały. W tym stanowisku porwaki oliwinowe opisano jako fragmenty dunitów, czyli skał związanych z górnym płaszczem Ziemi.

adam_krk · Post autor: **adam_krk** » 20 lut 2026, o 07:34

Czyli kolorowe skupienie nie musi być po prostu miejscem, w którym w tej samej lawie wyrosło więcej zielonych kryształów? To porządkuje mi różnicę między minerałem a fragmentem skały zbudowanej z minerałów. Zastanawia mnie jeszcze, czy drobne dziurki widoczne w niektórych okazach są również śladem takich wyrwanych kawałków, które później wypadły.

RobertRowerem · Post autor: **RobertRowerem** » 20 lut 2026, o 20:50

Opisane pustki pęcherzykowe wiążą się z gazami wydzielającymi się z lawy. Nie trzeba tłumaczyć ich wypadaniem porwaków. Mamy tu zatem kilka osobnych cech: zabrany wcześniej materiał, ślady odgazowania i spękania od stygnięcia. Każda mówi o innym etapie. Przy oglądaniu fotografii dobrze najpierw ustalić, o który szczegół chodzi, bo podobne potoczne określenie „dziura w bazalcie” może łatwo wprowadzić w błąd.

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.

Forum turystyczne