Dawna Esplanada: secesja w budynku handlowym
Dawna Esplanada: secesja w budynku handlowym
Czy dawna Esplanada przy Piotrkowskiej od początku była kawiarnią? Kojarzę ją przede wszystkim z tą nazwą, ale jej niski budynek wygląda inaczej niż sąsiednie kamienice. Zastanawiam się, czy projekt wynikał z funkcji lokalu, czy nazwa przykryła wcześniejszą historię. Chciałbym uporządkować datę powstania i przeznaczenie, zanim zacznę patrzeć na secesyjne detale. Wtedy łatwiej byłoby połączyć wygląd fasady z konkretnym etapem życia miejsca.
-
przemek_sl
- Posty: 42
- Rejestracja: 18 sie 2026, o 08:13
Re: Dawna Esplanada: secesja w budynku handlowym
Budynek powstał w 1909 roku jako dom handlowy Schmechel i Rosner. Dopiero później mieściły się w nim cukiernia i kawiarnia Esplanada. Nazwa, która najlepiej zapada w pamięć, dotyczy więc kolejnego sposobu użytkowania.
Opisuje się go jako jednopiętrowy, z poddaszem, dlatego różnica skali wobec wysokich kamienic jest istotna. Przy oglądaniu można połączyć tę cechę z pierwotną funkcją handlową, a następnie wrócić do historii kawiarni. Obie należą do tego samego budynku, lecz nie powstały równocześnie.
Opisuje się go jako jednopiętrowy, z poddaszem, dlatego różnica skali wobec wysokich kamienic jest istotna. Przy oglądaniu można połączyć tę cechę z pierwotną funkcją handlową, a następnie wrócić do historii kawiarni. Obie należą do tego samego budynku, lecz nie powstały równocześnie.
Re: Dawna Esplanada: secesja w budynku handlowym
Co konkretnie przyciąga uwagę jako secesyjny detal? Nie chciałbym ograniczać rozpoznawania stylu do poszukiwania roślinnego ornamentu. Czasem ważniejsze wydaje mi się ukształtowanie całej elewacji niż jeden motyw. Czy w opisie wyróżniono element, od którego można zacząć uważniejsze oglądanie tej niewysokiej fasady?
-
LenaOdkrywa
- Posty: 54
- Rejestracja: 12 sie 2026, o 06:04
Re: Dawna Esplanada: secesja w budynku handlowym
Wyróżniono witraż, a cały budynek opisano jako secesyjny. Zacząłbym od sprawdzenia, jak ten element mieści się w kompozycji frontu i jak wiąże się z otworami okiennymi. To pozwala oglądać dekorację razem z architekturą.
Przy tak niewysokiej zabudowie łatwiej objąć wzrokiem całość niż w dużej kamienicy. Można porównać część parterową z poddaszem i zobaczyć, co nadaje fasadzie charakter. Sam motyw ozdobny jest wtedy jednym ze składników wyglądu, a nie jedynym dowodem na przynależność do stylu.
Przy tak niewysokiej zabudowie łatwiej objąć wzrokiem całość niż w dużej kamienicy. Można porównać część parterową z poddaszem i zobaczyć, co nadaje fasadzie charakter. Sam motyw ozdobny jest wtedy jednym ze składników wyglądu, a nie jedynym dowodem na przynależność do stylu.
-
KingaNadJeziorem
- Posty: 114
- Rejestracja: 22 maja 2026, o 15:07
Re: Dawna Esplanada: secesja w budynku handlowym
Czy zapisując historię, najlepiej zostawić datę 1909 przy budynku, a kawiarnię dopisać jako następny etap? Pytam, bo nazwa Esplanada jest tak rozpoznawalna, że łatwo odruchowo połączyć ją z momentem budowy. Chciałbym uniknąć zdania, które sugerowałoby, że już wtedy powstał lokal o tym przeznaczeniu.
-
lukasz_foto
- Posty: 262
- Rejestracja: 23 gru 2025, o 01:16
Re: Dawna Esplanada: secesja w budynku handlowym
Właśnie tak bym to zapisał: budowa w 1909 roku dla domu handlowego, później cukiernia i kawiarnia. Rozdzielenie tych informacji porządkuje zarówno nazwę, jak i funkcję. Data późniejszej działalności nie zmienia wieku samego budynku.
Taki zapis przydaje się też podczas oglądania zdjęć archiwalnych. Można zastanawiać się, z którego okresu pochodzi szyld czy sposób wykorzystania parteru, mając osobny punkt odniesienia dla architektury. Popularna nazwa staje się wtedy rozdziałem historii, zamiast zastępować całą wcześniejszą opowieść.
Taki zapis przydaje się też podczas oglądania zdjęć archiwalnych. Można zastanawiać się, z którego okresu pochodzi szyld czy sposób wykorzystania parteru, mając osobny punkt odniesienia dla architektury. Popularna nazwa staje się wtedy rozdziałem historii, zamiast zastępować całą wcześniejszą opowieść.
- Reklama
Planujesz urlop? Znajdź wakacje z lotem i hotelem
Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem.
Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.
Kto jest online
Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 0 gości