Dom filipinów na Śródce: dlaczego trudno odróżnić dwa skrzydła?

MarekNaSzlaku · Post autor: **MarekNaSzlaku** » 16 gru 2025, o 09:02

Dom filipinów przy ulicy Filipińskiej na Śródce ma podobno dwa skrzydła pochodzące z odległych okresów. Które jest starsze i dlaczego dobudowa tak mało odróżnia się od reszty? Lubię obiekty, przy których historia nie jest oczywista z samej fasady. Tutaj wygląd sugeruje jeden projekt, a opis wskazuje na znacznie późniejsze powiększenie budynku i zmianę jego rzutu.

JacekZKompasem · Post autor: **JacekZKompasem** » 16 gru 2025, o 15:03

Pierwotny dom wzniesiono w latach 1746–1777 na prostokątnym planie. To dzisiejsze skrzydło zachodnie. W 1900 roku dołączono skrzydło północne i powstał układ zbliżony do litery L. Różnica wieku jest więc duża, choć bryła sprawia wrażenie spójnej. Zamiast wypatrywać od razu odmiennych dekoracji, łatwiej zacząć od kierunków skrzydeł: zachodnie odnosi się do osiemnastowiecznego domu, północne do późniejszego powiększenia.

Basia_m · Post autor: **Basia_m** » 16 gru 2025, o 19:37

Nową część dopasowano do form istniejącego budynku. Podobieństwo elewacji jest wynikiem świadomej decyzji przy rozbudowie, dlatego nie świadczy o jednoczesnym powstaniu. To ciekawy przypadek powtarzania starszego języka architektury po upływie ponad wieku. Przy domu filipinów pytanie „co wygląda starzej” może więc prowadzić na manowce, jeżeli pomija się plan budynku i udokumentowaną kolejność wznoszenia obu jego części.

LeśnyTomek · Post autor: **LeśnyTomek** » 17 gru 2025, o 05:51

Położenie obok kościoła św. Małgorzaty wynika z historii kongregacji utworzonej przy tej świątyni w 1671 roku. Działała do 1805 roku, więc dobudowa z 1900 nastąpiła już po zakończeniu tego etapu. To dodatkowa rzecz do zapamiętania: nazwa dawnego domu zachowuje funkcję, ale nie każda część bryły powstała w czasie działalności filipinów. Historia instytucji i historia rozbudowy obiektu nie pokrywają się w całości.

JacekZKompasem · Post autor: **JacekZKompasem** » 18 gru 2025, o 03:42

Właśnie ta różnica wydaje mi się najciekawsza. Przy osiemnastowiecznym skrzydle mamy materialny ślad siedziby kongregacji, a przy północnym późniejsze nawiązanie do jego form. Rzut pokazujący literę L lub fotografia sprzed 1900 roku ułatwiłyby zrozumienie przemiany. Samo zestawienie podobnych okien mówi głównie o dopasowaniu elewacji. Tutaj dopiero informacja o położeniu skrzydeł odsłania, jak prostokątny dom stał się większym zespołem.

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.

Forum turystyczne