Dom pod Jedlami: na jakie szczegóły architektury zwrócić uwagę?

Polskie i słowackie Tatry, szlaki, doliny, Zakopane i Podhale.
OlaZaMiastem
Posty: 295
Rejestracja: 17 lis 2025, o 20:13

Dom pod Jedlami: na jakie szczegóły architektury zwrócić uwagę?

Post autor: OlaZaMiastem »

Na jakie szczegóły Domu pod Jedlami zwrócić uwagę, żeby lepiej zrozumieć styl zakopiański? Samo drewno i stromy dach wydają mi się zbyt ogólnymi cechami, bo występują w wielu górskich budynkach. Chciałbym zobaczyć, jak ułożono bryłę i które elementy mają własne nazwy. Szczególnie interesuje mnie narożna część przypominająca werandę oraz otwory w dachu, które przerywają jego dużą powierzchnię.
IzaPoPolsce
Posty: 257
Rejestracja: 19 gru 2025, o 14:32

Re: Dom pod Jedlami: na jakie szczegóły architektury zwrócić uwagę?

Post autor: IzaPoPolsce »

Narożny element podobny do werandy nazywa się przyłapem, a otwory w połaciach dachu to wyględy. Warto oglądać je w połączeniu z całą bryłą: przyłap rozwija narożnik domu, zaś wyględy urozmaicają potężny dach. Wtedy łatwiej zauważyć coś więcej niż ściany z bali. Dom jest bogato opracowany także w drobnych detalach, ale zacząłbym od tych dużych elementów kompozycji, bo pozwalają zrozumieć jego sylwetkę.
adam_krk
Posty: 219
Rejestracja: 30 sty 2026, o 21:49

Re: Dom pod Jedlami: na jakie szczegóły architektury zwrócić uwagę?

Post autor: adam_krk »

Projekt przygotował Stanisław Witkiewicz dla Jana Gwalberta Pawlikowskiego, związanego z ochroną Tatr. Dom zbudowano w latach 1896–1897 pod nadzorem Wojciecha Roja. To pomaga rozdzielić zamysł architekta, osobę zamawiającą i pracę przy rzeczywistym wznoszeniu budynku. Przy drewnianej architekturze wykonanie ma przecież ogromne znaczenie dla ostatecznego efektu. Nazwisko Witkiewicza wyjaśnia projekt, ale nie opowiada samo całej historii powstania domu na Kozińcu.
krzysiek.rower
Posty: 306
Rejestracja: 6 paź 2025, o 06:23

Re: Dom pod Jedlami: na jakie szczegóły architektury zwrócić uwagę?

Post autor: krzysiek.rower »

Czy sensowne byłoby porównanie Domu pod Jedlami z Kolibą? Chciałbym wychwycić wspólny pomysł, a jednocześnie nie sprowadzić stylu zakopiańskiego do kopiowania jednego budynku. Interesuje mnie zwłaszcza praca z dachem i narożnikami. Przy zdjęciu pojedynczej ściany widać drewno, lecz trudno ocenić całą kompozycję. Może lepiej zacząć od sylwetek, zanim przejdzie się do zbliżeń rzeźbionych ozdób?
IzaPoPolsce
Posty: 257
Rejestracja: 19 gru 2025, o 14:32

Re: Dom pod Jedlami: na jakie szczegóły architektury zwrócić uwagę?

Post autor: IzaPoPolsce »

Porównanie ma sens właśnie od całych brył: kształtu dachów, układu wystających części i relacji okien do ścian. Dopiero potem przyglądałbym się narożnikom, wyględom i snycerce. W Domu pod Jedlami dodatkowym wątkiem jest późniejszy mieszkaniec, Jan Gwalbert Henryk Pawlikowski, autor „Bajdy o Niemrawcu” i pierwszy mąż Marii Jasnorzewskiej-Pawlikowskiej. Dzięki temu budynek można poznawać zarówno przez architekturę, jak i przez literackie związki rodziny, dla której go wzniesiono.
Reklama

Planujesz urlop? Znajdź wakacje z lotem i hotelem

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.
ODPOWIEDZ

Wróć do „Tatry i Podhale”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość