Gdański zegar astronomiczny: znacznie więcej niż godziny
-
krzysiek.rower
- Posty: 306
- Rejestracja: 6 paź 2025, o 06:23
Gdański zegar astronomiczny: znacznie więcej niż godziny
Zegar astronomiczny w gdańskim Mariackim zwykle pojawia się na zdjęciach jako ogromna drewniana konstrukcja. Co właściwie można z niego było odczytać poza godziną? Chciałbym zrozumieć podział na części, bo przy tak wielu tarczach i figurach łatwo patrzeć na niego wyłącznie jak na dekoracyjne wyposażenie kościoła.
-
grzegorz_w
- Posty: 293
- Rejestracja: 16 lis 2025, o 16:18
Re: Gdański zegar astronomiczny: znacznie więcej niż godziny
Projekt łączył kilka porządków czasu. Były informacje kalendarzowe, takie jak dzień roku i terminy ruchomych świąt, oraz astronomiczne, dotyczące między innymi faz Księżyca i wschodów ciał niebieskich. Środkowa część mieściła planetarium z odpowiednimi wskazaniami, a wyżej działał mechaniczny teatr figur. Hans Düringer, pochodzący z Torunia konstruktor, pracował nad zegarem w latach 1464–1470. Całość sięgała czternastu metrów wysokości. Zwykłe wskazywanie godzin było więc jednym z zadań tego urządzenia, obok obliczeń kalendarzowych i ruchomego widowiska. Poszczególne kondygnacje warto oglądać osobno, ponieważ każda odpowiadała za inną część tego rozbudowanego pomysłu.
-
GosiaZAtlasem
- Posty: 190
- Rejestracja: 18 lut 2026, o 04:54
Re: Gdański zegar astronomiczny: znacznie więcej niż godziny
Zaskoczyły mnie cykle dłuższe niż jeden rok. W opisie wymieniono dziewiętnaście lat dla cyklu księżycowego i dwadzieścia osiem dla słonecznego. Taka konstrukcja musiała łączyć wiedzę o kalendarzu z umiejętnością przełożenia jej na mechanizm. Same wskazówki to dopiero widoczny wynik obliczeń ukrytych w całym układzie zegara.
-
SzymonZWybrzeża
- Posty: 169
- Rejestracja: 16 mar 2026, o 03:38
Re: Gdański zegar astronomiczny: znacznie więcej niż godziny
Ruchome postacie również miały rozbudowany repertuar. Wśród nich wymieniono apostołów, ewangelistów, Adama i Ewę, aniołów, Trzech Króli oraz śmierć z kosą. To tłumaczy określenie mechanicznego teatru. Oglądający otrzymywał widowisko związane z religijnym obrazem świata, umieszczone ponad częściami odmierzającymi i porządkującymi czas. Mechanika służyła tu zarówno wskazaniom, jak i poruszaniu figur.
-
JacekZKompasem
- Posty: 293
- Rejestracja: 23 paź 2025, o 07:08
Re: Gdański zegar astronomiczny: znacznie więcej niż godziny
Jak dużo z pierwotnego urządzenia przetrwało? Spotkałem informację o częściowo zachowanej obudowie i późniejszej rekonstrukcji. Przy zegarze to chyba szczególnie ważne, bo drewniana oprawa może być stara, nawet jeśli mechanizm ma inną historię. Nie chciałbym oceniać wieku wszystkich elementów na podstawie samego wyglądu zewnętrznego.
Re: Gdański zegar astronomiczny: znacznie więcej niż godziny
Według opracowania przetrwało około siedemdziesięciu procent rzeźbionej obudowy, natomiast elementy mechaniczne ucierpiały znacznie bardziej podczas wojny. Zegar przestał działać już w XVII wieku, więc przerwa w jego funkcjonowaniu zaczęła się dużo wcześniej. Zachowana oprawa stała się podstawą odtwarzania całości. To pozwala docenić osobno dawną snycerkę i pracę potrzebną do przywrócenia funkcji urządzenia. Historia jego sprawności jest więc dłuższa i bardziej złożona niż sama powojenna odbudowa.
- Reklama
Planujesz urlop? Znajdź wakacje z lotem i hotelem
Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem.
Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.
Kto jest online
Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość