Górnicza przeszłość Szklarskiej Poręby

michal_pom · Post autor: **michal_pom** » 29 mar 2026, o 18:05

Szklarska Poręba kojarzy mi się ze szkłem, więc wzmianka o kopalni pirytu i witriolejni była niespodzianką. Co właściwie produkowano w takim zakładzie? Brzmi jak osobna gałąź przemysłu, a nie etap wytapiania szkła. Ciekawi mnie też, gdzie w tej historii pojawia się Kamienna i okolica Zbójeckich Skał.

DarekOdZamków · Post autor: **DarekOdZamków** » 30 mar 2026, o 08:46

Witriolejnia była zakładem chemicznym. Wytwarzała między innymi kwasy, związki siarki i barwniki, wykorzystując surowiec związany z wydobyciem pirytu. Tutejszy wątek sięga XVI wieku: kopalnię wzmiankowano już w 1530 roku, a działającą witriolejnię w 1553. Pod koniec tego stulecia sama kopalnia zatrudniała sześćdziesięciu górników. Nie był to więc drobny dodatek do warsztatu szklarskiego. W dziejach miejscowości obok szkła istniał duży, osobny temat górniczy i chemiczny, który łatwo przeoczyć przy dzisiejszych skojarzeniach z górskimi wycieczkami.

krzysiek.rower · Post autor: **krzysiek.rower** » 30 mar 2026, o 23:22

Okolice Zbójeckich Skał dotyczą późniejszego wznowienia prac. Zainteresowano się tam dawnymi odkrywkami, następnie wykonano sztolnie i chodniki. W latach 1772–1787 eksploatacja dochodziła do czterystu ton pirytu rocznie. Zakład przetwórczy powstał nad Kamienną. Podoba mi się taki zestaw miejsc: wyrobiska pokazują pozyskiwanie surowca, a dolina rzeki prowadzi do historii jego dalszej obróbki.

RobertRowerem · Post autor: **RobertRowerem** » 31 mar 2026, o 15:10

Czyli nie była to jedna kopalnia działająca bez przerwy od XVI do XIX wieku. Między tymi etapami nastąpił upadek podczas wojny trzydziestoletniej oraz kilka nieudanych prób odnowienia działalności. Zastanawia mnie ostatni rozdział: skoro intensywne wydobycie kończy się w XVIII wieku, skąd zakład chemiczny brał później surowiec?

pawel_na_torach · Post autor: **pawel_na_torach** » 2 kwie 2026, o 02:07

Dowożono go z Miedzianki i Wieściszowic. Witriolejnia pracowała z przerwami jeszcze do 1856 roku, mimo wyczerpania miejscowego złoża. To tłumaczy różne daty końcowe w opisach kopalni i zakładu. Do spaceru po historii Szklarskiej Poręby dochodzi więc sieć powiązań z innymi ośrodkami regionu. Surowiec nie musiał przez cały czas pochodzić z najbliższego wyrobiska, a utrzymanie produkcji zależało także od możliwości dostarczenia go z dalszej okolicy.

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.

Forum turystyczne