Jędrzejów: po co kościołowi ślepa fasada?

Muzea, galerie, skanseny, kościoły i inne obiekty dziedzictwa.
magda_23
Posty: 209
Rejestracja: 24 lut 2026, o 13:10

Jędrzejów: po co kościołowi ślepa fasada?

Post autor: magda_23 »

Określenie „ślepa fasada” przy opactwie w Jędrzejowie brzmi zagadkowo. Czy chodzi o ścianę bez okien, czy o efektowne zwieńczenie, za którym nie ma głównego wejścia? Na zdjęciach dwie wieże sugerują właśnie reprezentacyjny front. Chciałbym ustalić, po której stronie kościoła znajduje się ten element i jak ma się do starszej budowli. Przy kościołach odruchowo szukam wejścia pomiędzy wieżami, co tutaj może mylić.
anka_84
Posty: 324
Rejestracja: 30 wrz 2025, o 12:30

Re: Jędrzejów: po co kościołowi ślepa fasada?

Post autor: anka_84 »

Chodzi o reprezentacyjną kompozycję wzniesioną od wschodu w latach 1751–1754. Ujęto ją dwiema wieżami o czworobocznym rzucie. Określenie „ślepa” wiąże się właśnie z tym, że monumentalny front nie pełni zwykłej roli fasady wejściowej. Jest późniejszą oprawą starszego kościoła. Przy obchodzeniu budynku warto zatem spojrzeć, jak ta szeroka kompozycja zamyka wschodnią część, zamiast kierować się wyłącznie skojarzeniem wież z głównym portalem.
JacekZKompasem
Posty: 293
Rejestracja: 23 paź 2025, o 07:08

Re: Jędrzejów: po co kościołowi ślepa fasada?

Post autor: JacekZKompasem »

Czy za tą osiemnastowieczną oprawą znajduje się bazylika o średniowiecznym układzie? Zależy mi na wyobrażeniu bryły w całości, bo zdjęcie od strony wież wydaje się opowiadać tylko o baroku. Interesują mnie też kaplice przy prezbiterium. Zastanawiam się, czy były częścią starszego rozplanowania, czy wszystkie dołączono dopiero podczas tej samej rozbudowy, która dała kościołowi nowy wygląd od wschodu.
pawel_na_torach
Posty: 260
Rejestracja: 17 gru 2025, o 01:51

Re: Jędrzejów: po co kościołowi ślepa fasada?

Post autor: pawel_na_torach »

Kościół ma czteroprzęsłowy korpus bazylikowy i transept. Przy wydłużonym prezbiterium występują pary kaplic, więc samo rozplanowanie jest bardziej złożone niż widok dwóch wież. Osobno datowane są dwie kaplice północne: Niepokalanego Poczęcia i Wincentego Kadłubka, dobudowane w latach 1733–1742. Poprzedziły więc wschodnią fasadę o kilkanaście lat. Osiemnastowieczne prace obejmowały kolejne części zespołu, a nie jeden dodatek wykonany w jednym momencie.
BartekPodGórę
Posty: 301
Rejestracja: 20 paź 2025, o 15:05

Re: Jędrzejów: po co kościołowi ślepa fasada?

Post autor: BartekPodGórę »

W środku podobny trop daje polichromia poświęcona życiu Kadłubka oraz jego kaplica z relikwiami. Ta sama postać pojawia się w wydzielonej przestrzeni i w malarskiej opowieści. Z kolei pod chórem odsłonięto fragment starszego muru z kostki kamiennej. Dla mnie to ciekawe przejście od monumentalnej fasady do małego fragmentu konstrukcji: jeden pokazuje późniejszą reprezentacyjność, drugi pozwala przyjrzeć się materialnej budowie wcześniejszego kościoła.
Reklama

Planujesz urlop? Znajdź wakacje z lotem i hotelem

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.
ODPOWIEDZ

Wróć do „Muzea, skanseny i zabytki sakralne”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 2 gości