Jeleniogórscy kupcy płócien i praca tkaczy we własnych domach
Jeleniogórscy kupcy płócien i praca tkaczy we własnych domach
Jak jeleniogórscy kupcy zbierali płótno na eksport, skoro wytwarzano je w wielu domach rozsianych po okolicy? Chciałbym zrozumieć drogę tkaniny od wiejskiego krosna do odległego odbiorcy. Czy tkacz sprzedawał gotowy wyrób komu chciał, czy wcześniej dostawał materiał i zamówienie od kupca? Przy oglądaniu bogatych mieszczańskich siedzib łatwo zapomnieć o ludziach pracujących poza miastem. Ich praca przecież dostarczała towaru, na którym opierał się ten handel.
Re: Jeleniogórscy kupcy płócien i praca tkaczy we własnych domach
Pomiędzy domowym warsztatem a eksportem działało kilka rodzajów pośredników. Jedni handlowali przędzą, inni skupowali utkany materiał, a najwięksi kupcy zajmowali się sprzedażą za granicę i wykańczaniem płótna. Chodziło między innymi o bielenie i gładzenie. Rozwijał się również system nakładczy: kupiec przekazywał tkaczowi przędzę, zaś ten otrzymywał zapłatę za wykonaną pracę. Materiał pozostawał własnością zamawiającego, co mocno wpływało na pozycję osoby pracującej przy krośnie.
-
SebastianNaPieszo
- Posty: 81
- Rejestracja: 20 cze 2026, o 13:17
Re: Jeleniogórscy kupcy płócien i praca tkaczy we własnych domach
Własność warsztatu niewiele więc mówi o samodzielności rzemieślnika. Jeżeli przędza należała do kupca, a on ustalał wynagrodzenie, tkacz nie sprzedawał po prostu swojego gotowego płótna. Czy eksporterzy byli zrzeszeni w jakiejś miejskiej organizacji? Przy tak rozproszonej produkcji ich wspólne działanie musiało mieć znaczenie dla relacji z wiejskimi wykonawcami.
Re: Jeleniogórscy kupcy płócien i praca tkaczy we własnych domach
Związek Kupców Jeleniogórskich powstał w 1658 roku. Wcześniej, w 1630 roku, cesarski przywilej wzmocnił pozycję miejscowych kupców w eksporcie cienkich płócien. W historycznym opisie widać zatem dwa rodzaje przewagi: uprawnienia handlowe i kontrolę nad kolejnymi etapami produkcji. Tkacz mógł nadal posiadać krosno, a równocześnie zależeć od dostarczanej przędzy, zamówień oraz stawek narzucanych przez kupca.
-
MarekNaSzlaku
- Posty: 310
- Rejestracja: 28 wrz 2025, o 07:28
Re: Jeleniogórscy kupcy płócien i praca tkaczy we własnych domach
Dlaczego taki handel zaczął później słabnąć? Skoro region miał liczne warsztaty, doświadczenie i silnych eksporterów, same gorsze zbiory lnu nie wydają się wystarczającym wyjaśnieniem długiego kryzysu. Interesuje mnie zwłaszcza to, czy większy wpływ miała zmiana granic i utrata odbiorców, czy pojawienie się innych tkanin i sposobów produkcji.
-
grzegorz_w
- Posty: 293
- Rejestracja: 16 lis 2025, o 16:18
Re: Jeleniogórscy kupcy płócien i praca tkaczy we własnych domach
Nałożyło się kilka zmian. Przejście Śląska pod władzę Prus utrudniło dostęp do części wcześniejszych rynków związanych z monarchią habsburską. Równocześnie płótno konkurowało z tańszą bawełną oraz produkcją korzystającą z maszyn. Kupcy próbowali utrzymywać sprzedaż przez obniżanie cen, a presja przenosiła się na wynagrodzenia chałupników. Przy omawianiu upadku tkactwa trzeba więc patrzeć na odbiorców i koszty produkcji, a także na to, kto ponosił ciężar obniżek.
- Reklama
Planujesz urlop? Znajdź wakacje z lotem i hotelem
Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem.
Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.
Kto jest online
Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 0 gości