Kolumny Złotej Bramy: inne na dole, inne na górze

Szlak Piastowski, Grunwaldzki, Orlich Gniazd i inne trasy tematyczne.
NorbertWKrainie
Posty: 80
Rejestracja: 1 lip 2026, o 18:15

Kolumny Złotej Bramy: inne na dole, inne na górze

Post autor: NorbertWKrainie »

Czy kolumny na dwóch kondygnacjach Złotej Bramy w Gdańsku należą do tego samego porządku? W ogólnym widoku wszystkie wydają się częścią jednego układu, ale podobno różnią się głowicami. Chciałbym wiedzieć, na co konkretnie patrzeć, żeby dostrzec tę zmianę. Interesuje mnie też, czy taki podział występuje tylko od strony zewnętrznej, czy powtórzono go również na elewacji zwróconej ku Długiej.
filip_wzgorza
Posty: 148
Rejestracja: 27 kwie 2026, o 14:03

Re: Kolumny Złotej Bramy: inne na dole, inne na górze

Post autor: filip_wzgorza »

Na dole zastosowano kolumny jońskie, a na górze kompozytowe. Różnicę najłatwiej śledzić w ich głowicach, czyli górnych zakończeniach pod belkowaniem. Kolumny ustawiono swobodnie przed elewacją, przez co dobrze wyznaczają jej pionowe podziały. Obie strony bramy mają bardzo podobną kompozycję. Można więc oglądać to spiętrzenie porządków zarówno od zachodu, jak i od ulicy Długiej, bez szukania jedynej fasady, na której je zastosowano.
adam_krk
Posty: 219
Rejestracja: 30 sty 2026, o 21:49

Re: Kolumny Złotej Bramy: inne na dole, inne na górze

Post autor: adam_krk »

Czy ta kompozycja odnosi się do konkretnego typu antycznej budowli? Brama z kolumnami może kojarzyć się ze świątynią, ale przez środek biegnie przejazd. Najbardziej zastanawiają mnie okna piętra: są na tyle duże, że mocno wpływają na wygląd całości. Chciałbym zrozumieć, jak połączono tutaj antyczny wzór z potrzebami rzeczywistego budynku miejskiego, zamiast tylko wyliczać jego ozdoby.
DorotaPrzezPolskę
Posty: 127
Rejestracja: 3 maja 2026, o 18:58

Re: Kolumny Złotej Bramy: inne na dole, inne na górze

Post autor: DorotaPrzezPolskę »

Głównym odniesieniem jest łuk triumfalny. Złota Brama bardzo wyraźnie korzysta z tej formy, lecz na piętrze ma dużą salę wymagającą światła. Stąd obszerne okna z półkolistymi zamknięciami. To rozwiązanie użytkowe włączono w reprezentacyjną kompozycję. Właśnie połączenie przejazdu, kolumn i sali na górze czyni budynek ciekawym: można rozpoznać inspirację antykiem, a jednocześnie dostrzec, dlaczego nie powtórzono dawnego wzoru w każdym szczególe.
michal_pom
Posty: 226
Rejestracja: 19 sty 2026, o 21:24

Re: Kolumny Złotej Bramy: inne na dole, inne na górze

Post autor: michal_pom »

Przy belkowaniu też są różnice między poziomami. Na dole fryz przeznaczono na napisy, wyżej zastosowano dekoracyjny relief. W miejscach wysuniętych nad kolumnami pojawiają się maszkarony. To pozwala oglądać bramę kawałek po kawałku: najpierw podpory i głowice, potem to, co dźwigają. Sam podział na jońskie oraz kompozytowe kolumny jest początkiem obserwacji, bo cała dekoracja została rozłożona stosownie do kolejnych kondygnacji.
Reklama

Planujesz urlop? Znajdź wakacje z lotem i hotelem

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.
ODPOWIEDZ

Wróć do „Szlaki historyczne i kulturowe”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 0 gości