Kośne Hamry: nazwa po dawnym zakładzie kuźniczym

Kopalnie, podziemia, zabytki przemysłu i dawnej inżynierii.
SzymonZWybrzeża
Posty: 169
Rejestracja: 16 mar 2026, o 03:38

Kośne Hamry: nazwa po dawnym zakładzie kuźniczym

Post autor: SzymonZWybrzeża »

Nazwa Kośne Hamry brzmi dla mnie jak połączenie koszenia łąk z czymś przemysłowym. Czy rzeczywiście chodziło o wyrób kos, czy podobieństwo jest przypadkowe? Interesuje mnie, co dawniej działało w tej osadzie i jak długo. Przy podhalańskich nazwach łatwo odruchowo myśleć o wypasie, tymczasem niektóre zapewne przechowują historię zupełnie innych zajęć mieszkańców tej okolicy.
AgaPoSzlakach
Posty: 182
Rejestracja: 1 kwie 2026, o 12:06

Re: Kośne Hamry: nazwa po dawnym zakładzie kuźniczym

Post autor: AgaPoSzlakach »

Tutaj skojarzenie z kosami jest trafne. Działał zakład kuźniczy specjalizujący się w wyrobie kos oraz sierpów, a „hamry” to określenie kuźnic. Nazwa wiąże się więc z miejscem produkcji narzędzi używanych przy pracach gospodarskich. Sam przymiotnik zachował informację o specjalności warsztatu. Gdy go rozwinąć, zamiast ogólnego obrazu łąk pojawia się konkretny zakład i wykonywane w nim przedmioty.
maciek_lesny
Posty: 150
Rejestracja: 8 kwie 2026, o 14:40

Re: Kośne Hamry: nazwa po dawnym zakładzie kuźniczym

Post autor: maciek_lesny »

Zakład założono w 1813 roku i pracował do końca XIX stulecia. W dawnym opisie trasy przez Kośne Hamry lokalizowano go po południowej stronie szosy. To długi okres działalności, obejmujący znaczną część wieku. Nazwa osady przetrwała samą produkcję, dlatego można spotkać ją na mapie i wcale nie domyślać się, że odnosi się do istniejącego tu kiedyś przemysłowego warsztatu.
GosiaZAtlasem
Posty: 190
Rejestracja: 18 lut 2026, o 04:54

Re: Kośne Hamry: nazwa po dawnym zakładzie kuźniczym

Post autor: GosiaZAtlasem »

Czy określenie związane z kosami pojawiało się już wtedy, gdy zakład działał? Pytam, bo czasem współczesne wyjaśnienia nazw brzmią przekonująco, ale trudno je połączyć z dawnym zapisem. W tym przypadku interesowałaby mnie choć jedna wzmianka pokazująca, jak nazywano sam warsztat albo jego urządzenie. Ułatwiłoby to odróżnienie historycznego określenia od późniejszego skojarzenia mieszkańców lub turystów.
magda_23
Posty: 209
Rejestracja: 24 lut 2026, o 13:10

Re: Kośne Hamry: nazwa po dawnym zakładzie kuźniczym

Post autor: magda_23 »

Wzmianka z 1868 roku, przytoczona za S. Kuczyńskim, zawiera określenie „Młot tzw. kośny”. Łączy ono urządzenie warsztatowe właśnie z tą specjalizacją i pochodzi z okresu pracy zakładu. Nie musimy więc opierać wyjaśnienia wyłącznie na dzisiejszym brzmieniu nazwy osiedla. Sam krótki zapis pozwala uchwycić język używany w XIX wieku wobec miejscowej działalności kuźniczej.
PolaWTrasie
Posty: 317
Rejestracja: 4 paź 2025, o 14:12

Re: Kośne Hamry: nazwa po dawnym zakładzie kuźniczym

Post autor: PolaWTrasie »

To daje ciekawy temat przejazdu przez okolice Poronina: obok drewnianego budownictwa zwracać uwagę także na nazwy po dawnych zajęciach. W przypadku Kośnych Hamrów zapis o młocie i wiadomość o sierpach wzajemnie się uzupełniają. Przy szukaniu starszych opisów spróbowałbym również haseł „kuźnica” i „hamernia”. Mogą prowadzić do informacji o zakładzie, nawet jeśli autor nie używa dokładnie dzisiejszej nazwy osady.
Reklama

Planujesz urlop? Znajdź wakacje z lotem i hotelem

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.
ODPOWIEDZ

Wróć do „Zabytki techniki i podziemne trasy turystyczne”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 0 gości