Mierniczy w Karkonoszach: dlaczego map potrzebowały kopalnie?

WojtekPoDrodze · Post autor: **WojtekPoDrodze** » 19 paź 2025, o 00:08

Dlaczego w XVI wieku zaczęto dokładniej mierzyć Karkonosze? Trudno mi uwierzyć, żeby głównym powodem były jeszcze turystyczne wejścia na szczyty. Czy map potrzebowano przede wszystkim dla kopalń i granic majątków? Interesuje mnie praktyczna strona takich pomiarów: kto ich potrzebował i jakie informacje próbowano uporządkować.

MarekNaSzlaku · Post autor: **MarekNaSzlaku** » 19 paź 2025, o 20:52

Duże znaczenie miały wydobycie kruszców, eksploatacja lasów oraz spory właścicieli o granice. Kopalnie potrzebowały znajomości terenu, a wyrąb i transport drewna wymagały powiązania lasów z drogami oraz ciekami wodnymi. W 1569 roku rozpoczęto prace pod kierunkiem Jiřego z Řásnej, mierniczego związanego z kopalniami srebra w Kutnej Horze. Pomagali mu Szymon Hüttel i Jan Polak z Trutnova. Szczególnie ważny był rejon intensywnych robót górniczych w dorzeczu Upy, przy Śnieżce i Obřím Dole. Dokładniejsza mapa miała więc rozwiązywać konkretne problemy gospodarcze i własnościowe.

elka.geo · Post autor: **elka.geo** » 19 paź 2025, o 22:28

Hüttel jest interesującą postacią także przez swoją kronikę. Był malarzem oraz zajmował się opisami granic, więc łączył umiejętność przedstawiania terenu z udziałem w komisjach. Jego zapiski obejmują wyprawy pomiarowe i wejścia w góry. Dzięki temu za dawną mapą widać pracujących ludzi, a nie tylko gotowy obraz z nazwami miejscowości i potoków.

MarekNaSzlaku · Post autor: **MarekNaSzlaku** » 20 paź 2025, o 22:42

Późniejsza panorama z kręgu tych kartografów pokazuje również czynności wykonywane w górach. Są górnicy przy wydobyciu, drwale układający drewno, pracujący przy mielerzach i urządzenia spiętrzające wodę do spławu. Takie sceny uzupełniają granice oraz nazwy. Pokazują, po co ludzie wchodzili w poszczególne doliny i jak łączyli miejsca pozyskiwania surowca z jego dalszą obróbką. Krajobraz jest na niej jednocześnie terenem pracy.

nina_k7 · Post autor: **nina_k7** » 21 paź 2025, o 14:57

To dobry trop do oglądania starej kartografii: szukać potrzeb, które doprowadziły do jej powstania. Przy Karkonoszach będą to kopalnie, drewno i granice dóbr, a turystyka dojdzie później jako kolejny sposób korzystania z gór. Kronika Hüttla daje daty i uczestników wypraw, mapa rozmieszcza ich działania w przestrzeni. Razem pozwalają odtworzyć obraz regionu znacznie bogatszy niż schematyczny pas lasu.

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.

Forum turystyczne