Moczarne: wieś, która opustoszała już w XVII wieku

Połoniny, szlaki, miejscowości i planowanie bieszczadzkich wyjazdów.
EwaPoMazurach
Posty: 221
Rejestracja: 23 sty 2026, o 21:50

Moczarne: wieś, która opustoszała już w XVII wieku

Post autor: EwaPoMazurach »

Czy Moczarne opustoszało podczas powojennych wysiedleń, podobnie jak wiele bieszczadzkich wsi? W opisie trafiłem na daty z XVII wieku i nie wiem, czy dotyczą pierwszego założenia, czy już upadku miejscowości. Chciałbym uporządkować tę chronologię, zwłaszcza że później pojawia się tam osada leśna i kolejka. Sama nazwa na kolejnych mapach może sugerować ciągłe zamieszkanie, choć być może między tymi etapami była bardzo długa przerwa.
grzegorz_w
Posty: 293
Rejestracja: 16 lis 2025, o 16:18

Re: Moczarne: wieś, która opustoszała już w XVII wieku

Post autor: grzegorz_w »

Dawna wieś zniknęła znacznie wcześniej. Istniała na początku XVII wieku jako królewska osada na prawie wołoskim, a w 1629 roku opisywano ją już jako całkowicie wyludnioną. Przyczynami były epidemia oraz napady, po których nie pozostała działająca społeczność. Późniejsi właściciele nie zdołali jej odtworzyć, a dawne pola zarósł las. Powojenna osada związana z leśnictwem należała więc do zupełnie innego etapu wykorzystania doliny, oddzielonego od pierwszej wsi wieloma pokoleniami.
RafałZLornetką
Posty: 131
Rejestracja: 27 maja 2026, o 08:43

Re: Moczarne: wieś, która opustoszała już w XVII wieku

Post autor: RafałZLornetką »

W 1638 roku opuszczony teren otrzymał Adam Stadnicki, na mocy nadania Władysława IV. To ciekawy przykład różnicy między przejęciem ziemi a rzeczywistym ponownym zasiedleniem. Można było zmienić właściciela, ale przywrócenie gospodarstw wymagało ludzi i warunków pozwalających utrzymać się w głębi gór. Skoro kolejni posiadacze nie odbudowali wsi, krajobraz stopniowo przechodził od pól do lasu, mimo że pamięć prawna o miejscowości nadal istniała.
PatrykZaHoryzontem
Posty: 98
Rejestracja: 10 cze 2026, o 01:35

Re: Moczarne: wieś, która opustoszała już w XVII wieku

Post autor: PatrykZaHoryzontem »

Czy nazwa Cerkownik jest pozostałością po tamtej pierwszej osadzie? Takie ślady wydają mi się szczególnie ciekawe, bo potok może zachować informację dłużej niż drewniana zabudowa. Zastanawiam się, czy w Moczarne prowadzi to do dawnej cerkwi, czy nazwa miała inne pochodzenie. Gdy wieś zniknęła tak wcześnie, miejscowe określenia mogą być jednym z niewielu sposobów uchwycenia jej obecności w dzisiejszym opisie doliny.
BartekPodGórę
Posty: 301
Rejestracja: 20 paź 2025, o 15:05

Re: Moczarne: wieś, która opustoszała już w XVII wieku

Post autor: BartekPodGórę »

Cerkownik przypomina właśnie o istniejącej tam kiedyś cerkwi. Późniejszy przemysłowy rozdział wiązał się już z eksploatacją lasu, kolejką doprowadzoną od Wetliny i przeładunkiem drewna. Dolina leżąca między Działem a pasmem granicznym była wykorzystywana inaczej niż dawna wieś rolnicza. Nazwa potoku łączy ją ze starszą historią, natomiast kolejka z gospodarką XX wieku. Te dwa ślady dobrze pokazują długą przerwę i zmianę funkcji miejsca.
Reklama

Planujesz urlop? Znajdź wakacje z lotem i hotelem

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.
ODPOWIEDZ

Wróć do „Bieszczady”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość