Nowica i okolice: z jakiego drewna robiono łyżki i foremki?

WojtekPoDrodze · Post autor: **WojtekPoDrodze** » 22 gru 2025, o 11:09

Nowica kojarzy mi się z drewnianymi łyżkami, ale w opisach dawnych zajęć mieszkańców lista wyrobów jest dużo dłuższa. Czy do wszystkich używano tego samego drewna dostępnego w okolicy? Chętnie dowiedziałbym się, jakie gatunki łączono z konkretnymi przedmiotami. Przy oglądaniu regionalnych zbiorów taka wiedza pomogłaby dostrzec coś więcej niż sam kształt narzędzia albo ozdobny wzór na jego powierzchni.

grzegorz_w · Post autor: **grzegorz_w** » 22 gru 2025, o 23:38

Buk i jawor wykorzystywano do łyżek, wałków do ciasta oraz wieszaków. Foremki służące do kształtowania masła robiono z lipy. Z kolei jodła i świerk były materiałem na gonty oraz naczynia bednarskie. Warsztat miał zatem do czynienia z kilkoma rodzajami drewna, a wybór zależał od planowanego wyrobu. Wspólna etykieta „drewniane przedmioty” niewiele mówi o takiej różnorodności pracy i surowców.

BartekPodGórę · Post autor: **BartekPodGórę** » 23 gru 2025, o 04:10

Foremki do masła są ciekawym przykładem, bo łączą codzienną funkcję z opracowaniem powierzchni. Przy łyżkach myśli się od razu o jedzeniu, a tutaj ważny jest też nadany produktowi kształt. Czy podobne zajęcia były skupione wyłącznie w Nowicy? Pytam, bo chciałbym połączyć historię rzemiosła z mapą okolicy Magury Małastowskiej, zamiast zapamiętać tylko nazwę jednej najbardziej znanej miejscowości.

pawel_na_torach · Post autor: **pawel_na_torach** » 24 gru 2025, o 07:39

Produkcję drewnianych wyrobów wiązano również z Przysłupem, Leszczynami, Kunkową i Bielanką. Szerszy obszar obejmował okolice Magury Małastowskiej oraz Wątkowskiej. Wykorzystywano też mniej oczywiste surowce: leszczynę na fujarki i brzozę na grzechotki. To pokazuje rozpiętość asortymentu, od narzędzi kuchennych i elementów budowlanych po niewielkie przedmioty służące zabawie. Poszczególnych gatunków nie przypisywałbym jednak wszystkim warsztatom bez wyjątku.

elka.geo · Post autor: **elka.geo** » 25 gru 2025, o 21:48

Dodałbym do tego sposób zarabiania. Drobne wyroby mogły trafiać do odbiorców dzięki wędrownemu handlowi prowadzonemu przez samych wytwórców. Obok umiejętności wykonania przedmiotu potrzebna była więc możliwość znalezienia kupca poza własnym gospodarstwem. Na wystawie zestaw łyżki, gontu i foremki opowiedziałby tę historię dość wyraźnie: wspólny materiał, różna obróbka i inne potrzeby ludzi, dla których przeznaczono gotową rzecz.

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.

Forum turystyczne