Prełuki nad Osławą: nazwa z przywileju i ślady dawnej wsi

magda_23 · Post autor: **magda_23** » 6 mar 2026, o 02:12

Prełuki pojawiają się w dawnym przywileju jako Przełęki. Czy znamy założyciela tej wsi i jakie ślady pozwalają jeszcze odczytać jej położenie? Interesuje mnie historia osady nad Osławą, bo niewielka liczba późniejszych zabudowań może sugerować, że nigdy nie było tam większej miejscowości. Chciałbym skonfrontować ten obraz z dawnymi zapisami.

MonikaNaTrakcie · Post autor: **MonikaNaTrakcie** » 7 mar 2026, o 08:50

Przywilej lokacyjny z 1557 roku otrzymał Fiedor Rusin, zwany Zolopko, pop pochodzący z Hoszowa. Dokument wystawił starosta sanocki Sebastian Lubomirski i zapisano w nim nazwę Przełęki. Już w 1565 roku mieszkało tam dwanaście rodzin, gospodarujących na szesnastu i pół łana ziemi. Jeden łan należał do popa. To całkiem konkretny obraz organizacji młodej wsi, a nie tylko luźna wzmianka o osadnictwie.

JacekZKompasem · Post autor: **JacekZKompasem** » 8 mar 2026, o 05:30

Dalsza historia przyniosła duże przerwy: najazd wojsk Rakoczego w 1657 roku doprowadził do wyludnienia. Wieś później odżyła, skoro w 1921 roku miała pięćdziesiąt sześć domów i 350 mieszkańców. Stała w niej drewniana cerkiew z 1831 roku. Po drugiej wojnie światowej nastąpiły wysiedlenia i zniszczenie zabudowy. Ten ciąg zdarzeń tłumaczy różnicę między skalą dawnej wsi a późniejszą osadą leśną.

GosiaZAtlasem · Post autor: **GosiaZAtlasem** » 8 mar 2026, o 07:19

Wśród opisanych pozostałości są dwa cmentarze oraz trzy przydrożne krzyże, które dawniej stały wśród domów. Jeden cmentarz wiąże się z miejscem po cerkwi, drugi leży bliżej skraju lasu. To pozwala wyobrazić sobie nie tylko pojedynczy budynek, lecz rozciągniętą przestrzeń wsi. Krzyże przy pustej drodze mogą wyglądać na samotne fundacje, choć pierwotnie należały do znacznie gęściej zamieszkanego otoczenia.

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.

Forum turystyczne