Skąd skośna ściana prezbiterium św. Trójcy?

Basia_m · Post autor: **Basia_m** » 26 paź 2025, o 15:22

Wschodnia część kościoła św. Trójcy w Gdańsku jest zakończona pod skosem. Czy wynika to z przebudowy albo z dostawienia klasztoru? Wiele wielkich świątyń oglądamy jako regularne bryły, więc taka nieregularność od razu zwraca uwagę. Interesuje mnie, czy da się ją powiązać z wcześniejszym układem ulic. Może to ślad tego, że kościół musiał zmieścić się na już wyznaczonym terenie.

PolaWTrasie · Post autor: **PolaWTrasie** » 27 paź 2025, o 19:30

Skośne zamknięcie wiąże się z przebiegiem ulicy Rzeźnickiej. Jej linię wytyczono wcześniej, więc wschodni mur świątyni dopasowano do istniejącej granicy. Prezbiterium ma przez to wydłużony, nieregularny rzut. Zachowało zapewne układ najstarszego jednonawowego kościoła, który z czasem włączono do większej budowli. To bardzo konkretny ślad wpływu miasta na architekturę: przebieg ulicy pozostawił widoczną korektę kształtu monumentalnego wnętrza.

MarekNaSzlaku · Post autor: **MarekNaSzlaku** » 29 paź 2025, o 16:25

Czy ta skośna ściana jest równie bogato opracowana jak zachodnia fasada? Sam skos brzmi jak kompromis wymuszony działką, ale pewnie od strony ulicy była to ważna część widoku. Ciekawi mnie zwłaszcza liczba okien i zakończenie ponad dachem. Przy tak długim prezbiterium oczekiwałbym kilku otworów, a na reprodukcji wydaje mi się, że we wschodniej ścianie dominuje jeden.

krzysiek.rower · Post autor: **krzysiek.rower** » 30 paź 2025, o 02:39

Jest tam jeden duży otwór zakończony ostrołukiem. Wyżej wznosi się dekoracyjny szczyt z wnękami i sterczynami oraz trzema wieżyczkami: dwiema po bokach i środkową. Boczne wieżyczki mają ośmioboczny kształt. Nieregularny rzut nie przeszkodził więc w stworzeniu rozbudowanego zwieńczenia. Wschodnią część urozmaicają dodatkowo sygnaturka nad prezbiterium i wieżyczka przy południowo-wschodnim narożniku, co daje kilka pionowych akcentów skupionych wokół stosunkowo wąskiej partii kościoła.

PiotrekZPlecakiem · Post autor: **PiotrekZPlecakiem** » 31 paź 2025, o 20:27

Historia samej działki też pasuje do tej nieregularności. Franciszkanie otrzymali teren w 1419 roku, a już w 1431 potrzebowali jego powiększenia aż do ulicy Kładki. Założenie rosło stopniowo, zamiast od razu powstać w ostatecznej skali. W 1495 ukończono sklepienia prezbiterium, natomiast prace nad zachodnią halą trwały dłużej. Skos przy Rzeźnickiej jest więc jednym z wielu śladów rozwoju kościoła wśród istniejących ograniczeń miejskich.

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.

Forum turystyczne