Wysokie osiedla Rycerki i pamięć o dawnych lasach

Trasy, schroniska, miejscowości i wypoczynek w Beskidach, Gorcach i Pieninach.
PiotrekZPlecakiem
Posty: 277
Rejestracja: 7 paź 2025, o 02:26

Wysokie osiedla Rycerki i pamięć o dawnych lasach

Post autor: PiotrekZPlecakiem »

Dlaczego wokół Rycerki Górnej zabudowa pojawiała się tak wysoko, również na polanach i grzbietach? Z dzisiejszej perspektywy takie miejsca wyglądają atrakcyjnie widokowo, ale codzienna praca musiała być trudna. Chciałbym zrozumieć gospodarcze powody osiedlania się ponad głównymi dolinami. Interesują mnie też nazwy Czerhla, Cerla i Cyrhla, które podobno zachowują ślad sposobu usuwania lasu i pozyskiwania nowych gruntów.
DarekOdZamków
Posty: 248
Rejestracja: 30 gru 2025, o 17:18

Re: Wysokie osiedla Rycerki i pamięć o dawnych lasach

Post autor: DarekOdZamków »

Po zasiedleniu dolin część mieszkańców szukała dodatkowej ziemi, bo niewielkie plony nie wystarczały na utrzymanie. Nadające się do użytkowania fragmenty grzbietów dawały szansę powiększenia gospodarstwa. Nie oznacza to, że warunki wysoko były ogólnie łatwiejsze; ważna była dostępność gruntu. Opis wspomina także osiedlanie się pasterzy pochodzenia wołoskiego. Wysokie polany powstawały więc w ramach kilku procesów związanych z rolnictwem, wypasem i rozwojem osadnictwa.
LeśnyTomek
Posty: 316
Rejestracja: 1 paź 2025, o 07:47

Re: Wysokie osiedla Rycerki i pamięć o dawnych lasach

Post autor: LeśnyTomek »

Czy każdą taką polanę tworzono zwykłym wyrębem? Nazwy Cyrhla i Czerhla kojarzą się z osobną czynnością, a w opisie pojawia się również wypalanie. Chciałbym rozróżnić te sposoby, bo otwarte miejsce w lesie może wyglądać podobnie niezależnie od tego, jak powstało. Zastanawiam się też, dlaczego wspominano o sporze z dworem. Czy powiększanie użytkowanej ziemi bywało prowadzone bez zgody właściciela lasu?
lukasz_foto
Posty: 262
Rejestracja: 23 gru 2025, o 01:16

Re: Wysokie osiedla Rycerki i pamięć o dawnych lasach

Post autor: lukasz_foto »

Cerchlenie polegało na uszkadzaniu kory u nasady pnia, co prowadziło do uschnięcia drzewa. Zabieg starano się ukryć, przykrywając miejsce ziemią. W ten sposób nielegalnie powiększano polany, czemu sprzeciwiał się dwór. Od tej praktyki wywodzą się nazwy takie jak Czerhla, Cerla czy Cyrhla. Obok niej stosowano również wyrąb i wypalanie lasu, więc nie wszystkie otwarte powierzchnie mają dokładnie taką samą genezę.
pawel_na_torach
Posty: 260
Rejestracja: 17 gru 2025, o 01:51

Re: Wysokie osiedla Rycerki i pamięć o dawnych lasach

Post autor: pawel_na_torach »

Jak częste było to w Rycerce? Pojedyncza nazwa mogłaby zostać po wyjątkowym wydarzeniu, ale mnogość wysoko położonych osiedli sugeruje większą skalę. Ciekawi mnie, czy zachowały się choć przybliżone liczby polan. Taki konkret pomógłby zobaczyć zmianę całego krajobrazu, a nie tylko historię jednego gospodarza próbującego zyskać kawałek pola. Wtedy także rozproszenie domów na mapie nabierałoby bardziej zrozumiałego tła.
krzysiek.rower
Posty: 306
Rejestracja: 6 paź 2025, o 06:23

Re: Wysokie osiedla Rycerki i pamięć o dawnych lasach

Post autor: krzysiek.rower »

Dla pierwszej połowy XIX wieku podano w Rycerce Górnej aż 42 polany powstałe wskutek cerchlenia. To pokazuje znaczenie zjawiska w miejscowej gospodarce. Chciałbym porównać dawne nazwy z rozmieszczeniem otwartych fragmentów terenu, pamiętając, że ich zasięg później mógł się zmieniać. Wysokie osiedla przestają wtedy wyglądać jak wybór miejsca dla samej panoramy. Są śladem poszukiwania ziemi, z której można było uzyskać żywność i utrzymać rodzinę.
Reklama

Planujesz urlop? Znajdź wakacje z lotem i hotelem

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.
ODPOWIEDZ

Wróć do „Beskidy, Gorce i Pieniny”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość