Żuraw przed 1945 rokiem: od bramy obronnej do napraw parowców
-
krzysiek.rower
- Posty: 306
- Rejestracja: 6 paź 2025, o 06:23
Żuraw przed 1945 rokiem: od bramy obronnej do napraw parowców
Czy gdański Żuraw naprawdę miał znaczenie obronne? Wygląda przede wszystkim jak wielkie urządzenie portowe ujęte pomiędzy murowanymi wieżami. Chciałbym wiedzieć, czy te wieże były tylko konstrukcyjną oprawą dźwigu, czy mogły służyć walce. Interesuje mnie również, jak długo później używano samego mechanizmu. Stare urządzenie mogło przecież tracić przeładunki na rzecz nowszych dźwigów, a mimo to pozostawać przydatne do innych prac.
-
RobertRowerem
- Posty: 194
- Rejestracja: 18 lut 2026, o 06:09
Re: Żuraw przed 1945 rokiem: od bramy obronnej do napraw parowców
Żuraw łączył dźwig z bramą zamykającą ulicę Szeroką od Motławy. Wysunięte wieże pozwalały kontrolować nabrzeże po obu stronach załamania jego linii. Kiedy w 1442 roku podjęto budowę murowanego obiektu, Krzyżacy próbowali jej przeszkodzić właśnie z obawy przed wzmocnieniem militarnym miasta. Chcieli ograniczenia do zastosowania portowego. Spór pokazuje, że warowna forma nie była jedynie ozdobnym kostiumem dla mechanizmu przeładunkowego.
-
EwaPoMazurach
- Posty: 221
- Rejestracja: 23 sty 2026, o 21:50
Re: Żuraw przed 1945 rokiem: od bramy obronnej do napraw parowców
Od początku XVII wieku, wraz z rozwojem nowożytnych fortyfikacji, obrona bramy traciła znaczenie. Powiększano dawne otwory strzelnicze, urządzano mieszkania, instalowano piece i kominy. Dokumenty z 1605 roku wspominają lokatorów. Żuraw nadal pracował jako dźwig, ale w murowanych częściach toczyło się już bardziej codzienne życie. To ciekawa zmiana funkcji wewnątrz tej samej budowli, której portowa sylwetka pozostawała rozpoznawalna od strony rzeki.
-
lukasz_foto
- Posty: 262
- Rejestracja: 23 gru 2025, o 01:16
Re: Żuraw przed 1945 rokiem: od bramy obronnej do napraw parowców
A co stało się po wprowadzeniu nowocześniejszych urządzeń przeładunkowych? Zastanawiam się, czy mechanizm zamieniono wtedy od razu w zabytek do oglądania. Pojawia się opowieść o małych parowcach unoszonych do naprawy śrub napędowych. Jeśli to prawda, byłoby to zupełnie inne zadanie niż stawianie masztów, a zarazem dowód, że dawny dźwig przystosowano do potrzeb nowszego rodzaju statków.
-
DorotaPrzezPolskę
- Posty: 127
- Rejestracja: 3 maja 2026, o 18:58
Re: Żuraw przed 1945 rokiem: od bramy obronnej do napraw parowców
W XIX wieku jego rola ograniczyła się do unoszenia niewielkich parowców, aby umożliwić prace przy ich śrubach. Tak wykorzystywano Żuraw aż do 1944 roku. Mechanizm nie przestał więc być użyteczny natychmiast po utracie głównej roli w przeładunkach. Zmienił się rodzaj wykonywanej pracy. Dla mnie to interesujący przykład długiego życia urządzenia: dawny dźwig portowy obsługiwał później jednostki z napędem, którego nie znali jego średniowieczni budowniczowie.
Re: Żuraw przed 1945 rokiem: od bramy obronnej do napraw parowców
W 1945 roku drewniana część spłonęła wraz z mechanizmem. Odbudowę rozpoczęto w 1956 roku, a rekonstrukcję urządzeń zamontowano później. Przy przywracaniu drewnianej bryły wykorzystano widok Antoniego Möllera z około 1601 roku. Oglądanie mechanizmu pozwala więc poznać dawną zasadę działania, lecz samo drewno należy do powojennego odtworzenia. To rozróżnienie nie odbiera historii techniki znaczenia; wyjaśnia, w jaki sposób można ją dziś pokazywać po tak dużym zniszczeniu.
- Reklama
Planujesz urlop? Znajdź wakacje z lotem i hotelem
Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem.
Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.
Kto jest online
Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość