Zarzecze nad Dunajcem: dlaczego skała przypomina stos cienkich płyt?

elka.geo · Post autor: **elka.geo** » 13 paź 2025, o 22:01

Dlaczego skały nad Dunajcem w Zarzeczu wyglądają jak stos bardzo cienkich płyt? Czy rzeka osadziła kolejne warstwy, czy tylko odsłoniła dużo starszy materiał? Chciałbym uporządkować te dwie możliwości, bo obok widać również żwir rzeczny. Wszystko znajduje się przy wodzie, lecz piaskowce i łupki w brzegu zapewne opowiadają inną historię niż luźne otoczaki gromadzące się po przeciwnej stronie.

WojtekPoDrodze · Post autor: **WojtekPoDrodze** » 15 paź 2025, o 05:17

Cienkie warstwy powstały w dawnym zbiorniku morskim. Materiał przynosiły prądy zawiesinowe, czyli przepływy niosące osad, i odkładały go u podnóża podmorskiego stoku. Kolejne porcje tworzyły następujące po sobie ławice. Dunajec pojawia się w tej historii znacznie później, jako rzeka wcinająca się w skały. Jego obecność przy odsłonięciu nie oznacza, że uformował pierwotny stos warstw widoczny w brzegu. Opis geologiczny datuje te osady morskie na eocen.

elka.geo · Post autor: **elka.geo** » 16 paź 2025, o 12:04

Opisuje się go jako cienkoławicowy flisz. Szarawoniebieskie piaskowce przeplatają się z ciemniejszymi łupkami, a grubość poszczególnych warstw jest rzędu centymetrów. W samych piaskowcach można jeszcze rozpoznawać drobniejsze struktury warstwowania. Warto więc odróżnić granice między ławicami od delikatnych linii wewnątrz jednej z nich. Dunajec, podcinając podłoże, udostępnił przekrój przez ten starszy zapis sedymentacji.

nina_k7 · Post autor: **nina_k7** » 17 paź 2025, o 07:57

A czy żwir na drugim brzegu pochodzi wyłącznie z niszczenia tych pobliskich piaskowców? Zastanawiam się, jak daleko rzeka potrafi przenosić materiał, który widzimy obok odsłonięcia. Jeśli część otoczaków przybyła z odległych obszarów, oglądanie obu brzegów pozwalałoby porównać miejscową skałę z dużo szerszym zestawem pochodzącym z dorzecza.

Basia_m · Post autor: **Basia_m** » 18 paź 2025, o 07:48

W żwirze są zarówno skały pobliskich wzniesień, jak i materiał z dalszych części dorzecza, w tym z Tatr. To znacznie młodsze nagromadzenie utworzone przez transport rzeczny. Obok siebie widać więc działanie erozji, odsłaniającej dawne warstwy morskie, i akumulacji, pozostawiającej otoczaki. Ich różnorodność nie oznacza, że wszystkie rodzaje skał występują w ścianie naprzeciwko; część odbyła długą drogę z nurtem.

Wpisz, dokąd i kiedy chcesz jechać, a wyszukiwarka porówna gotowe pakiety z przelotem i noclegiem. Nie masz jeszcze planu? Zostaw „Dowolny kierunek” i sprawdź, gdzie w wybranym terminie jest najtaniej.

Forum turystyczne